LinkBack URL
About LinkBacks
TTCT - Ngẫu nhiên từ cuộc mưu sinh, một người Việt ở Hoetensleben (bang Sachsen-Anhalt, Liên bang Đức) đã được chính quyền bang tuyên dương bởi có công phục hồi, tôn tạo một ngôi nhà cổ thuộc diện bảo tồn bảo tàng có lịch sử gần 400 năm. Đó là cựu binh Nguyễn Minh Thái, sang Đức từ năm 1988.
Cựu chiến binh Nguyễn Minh Thái - Ảnh: N.V.T.
1. Nằm ngay biên giới cũ, thời chiến tranh lạnh Hoetensleben là cửa khẩu Brandenburg bỏng rát thời Tây - Đông Đức chia cắt, nay là điểm du lịch với từng đoàn xe dài ngoăng bóng nhẫy kéo tới. Gọi là thị xã nhưng phố xá nhà cửa là một thành phố nhỏ yên tĩnh và đẹp, bao bọc bởi bao la những cánh đồng và rừng xanh thẳm. Giữa hè cảm giác không khí trong văn vắt. Từng vệt nắng vàng như mật ong trên thảm cỏ xanh rờn và tôi nhận ra mùi rừng, mùi đồng nội theo gió tràn trề, ăm ắp...
2. Bạn hãy hình dung một ngôi nhà cổ Đức. Loại nhà đặc Đức hai tầng, mái ngói, khung gỗ sậm đen nổi sậm vuông và chéo, giằng nhau trên gạch xây chèn. Nhà chính rộng 200m2 (24m ngang, sâu vào gần 8m). Nhà phụ chiều ngang 30m, sâu hút vào 20m. Khu nhà nằm giữa trung tâm, chếch bên kia là tòa thị chính, thật lý tưởng cho triển khai cửa hàng kinh doanh bên nhà phụ. Tôi ngẩn người trước bất động sản giá trị không nhỏ của Thái - 2.000m2 đất tọa lạc giữa trung tâm thị trấn! Thấy trên tường có chiếc biển bảo tồn của bang Sachsen-Anhalt gắn, ghi rõ: Ngôi nhà này được xây dựng lại từ năm 1646 sau trận cháy của cuộc chiến 30 năm và được sử dụng tới năm 1965.
Trong cuộc tương phùng đầu tháng 7-2009 của hai cựu binh trên đất khách, chúng tôi ngồi tới sáng và thời gian 20 năm được dựng lên từng chi tiết.
Ngôi nhà từ tư liệu ảnh thị xã hồi năm 1600 - Ảnh: N.V.T. chụp lại từ tư liệu
Bức tường chia đôi nước Đức đổ, Thái như bao lao động Việt Nam khác thất nghiệp ra đường phố buôn bán. Thời ấy kiếm tiền như nhặt được nhưng vất vả vô cùng. Tôi biết! Tháng Noel, ai bán chợ trời như Thái thường phải quần quật một ngày 14-16 giờ, mặc mưa, gió, tuyết, băng để bám chợ. Vất vả kiếm ăn lại nơm nớp lo bị đuổi về tạo nên tâm trạng bất ổn, ăn đong của người Việt. Thái nghĩ xã hội ngày một tiến lên. Sức khỏe cũng theo tuổi kém đi. Muốn làm ăn lâu dài phải ổn định.
Những ngày nghỉ chợ Thái đánh ôtô đi tìm nơi có thể mua nhà hay thuê chỗ. Thế là tới thị xã này hỏi ngôi nhà cổ. Những người Đức trợn mắt thấy Thái hỏi mua nhà, bởi bao người bản địa có tiền, am hiểu bất động sản đã khảo sát mà chưa ai dám mua. Một ngôi nhà vị trí đẹp lại có ý nghĩa, qua thời gian đã hoang phế tàn lụi đến thảm hại. Sân sau cây ống rỗng mọc ken như rừng. Tất cả hơn 64 cánh cửa đều cần thay thế. Ngói cũng nát, dầm đỡ khắp nơi cái mục, cái gãy. Mua thì quá rẻ, song muốn phục chế theo luật bảo tàng có lẽ phải dăm triệu mác. Nhưng nếu có nó với mặt tiền rộng lại ở trung tâm thị xã thật là nơi làm ăn lý tưởng.
Bao đêm về Thái đặt tay lên trán suy nghĩ. Mình là người lính, từng chặt cây làm đường, xây dựng bao công sự phòng ngự ở các chiến trường, chả nhẽ không nhằn nổi cái góc bé tẹo rừng hoang này. Không có tiền triệu tôn tạo một lúc, sao ta không gặm dần từng mảng như kiểu đánh trận chia nhỏ, chặt khúc địch ra mà đánh. Ông bà dạy “kiến tha lâu đầy tổ”. Thế là Thái bật dậy phác ra kế hoạch trong đầu và sớm hôm sau đi hỏi luật sư, tiến tới hợp đồng mua nhà. Bước thứ nhất vừa thăm dò xong, cũng là lúc có quyết định của nhà nước Đức cho lao động Việt ở lại. Thái đón vợ con sang.
Nhà hiện tại sau khi ông Thái phục chế - Ảnh: N.V.T.
3. Hóa ra phải 15 năm Thái đổ biết bao công sức cho nó. Vợ chưa sang, Thái mang dao, rìu, xẻng cuốc, đơn thương độc mã chặt cây, đào rễ, đào rãnh thoát nước sau nhà. Hàng núi công việc, trát vá tường mặt tiền và các công trình ngầm như hầm rượu, thay hàng loạt cột chống, xà đỡ nóc, những nơi hiểm yếu trước. ”Thời bấy giờ người ta phá nhiều nhà cũ. Cái gì có thể sử dụng được như xà gỗ, cột chống, hàng rào cổ bằng sắt, gạch, đá nhà cổ đều phù hợp với nếp nhà của mình, tôi nhặt nhạnh tranh thủ chở về”.
Thái chỉ cho tôi hai cột thép hoa văn rất đẹp, đỡ mái khu nhà phụ, mỗi cây nặng nửa tấn. “Hai cột này từ thế kỷ 17, tôi nhặt chở về cách đây cả hơn sáu chục cây”. Thành phố có giúp đỡ không? - tôi tò mò. Thái bảo: “Thị trấn này hơn 3.000 dân như cái làng lớn. Người ta âm thầm nhìn tôi, cái thằng đầu đen nó làm ăn ra sao với cái nhà nát?!”. Rồi vợ Thái sang. “Có cô ấy đỡ đần, chăm sóc, tôi có nhiều thời gian hơn cho việc phục chế nhà. Trước mắt thuê thợ sửa mặt tiền, sơn, trát, thay các sườn gỗ hỏng... các công trình phụ, nước, điện, khí phải làm lại toàn bộ”. “Người Đức hả? Tôi rất biết ơn ông thị trưởng ở đây”. Đó là một người đã nhiều khóa được dân bầu làm thị trưởng.
Nghe kế hoạch phục chế nhà cổ của quê hương, ông Diter Buchwald là người ủng hộ ngay từ khi mới biết. Thái kể: “Tất nhiên là mọi sự theo luật. Ví như thay toàn bộ chín cái mái lớn nhỏ tôi phải mua ngói cổ, ngân sách bang cho 30%. Tùy theo từng hạng mục sửa chữa mà họ tài trợ bao nhiêu tiền. Còn hạng mục bên trong cho sinh hoạt thì tài trợ thấp hơn, mặt tiền hay các phần xương cốt bảo vệ ngôi nhà tài trợ cao nhất” - Thái vừa giải thích vừa chỉ ra ngoài nói thêm: “Cái cây cổ thụ trăm năm nay ngoài hè đường, rễ đùn tung tóe cày phá nền nhà.
Thị trưởng cùng các phòng ban bảo tàng bang lập tức tới khảo sát cho phép đốn hạ. Môi trường mà! Phải giữ từng cái cây anh ạ. Cây vườn nhà mình thân 50cm, muốn chặt phải có phép! Anh nhìn kia, cái cành tôi để ngoài hè đường làm kỷ niệm, phải hai vòng tay ôm mới xuể. Nhưng việc gì cũng vậy, đề nghị của mình hợp lý, có lợi cho mình, cho thị trấn là họ làm ngay, chứ chả đòi hỏi một cent lo lót gì...”.
Chiếc đe cũ từ năm 1631 của dòng họ thợ rèn tại ngôi nhà - Ảnh: N.V.T.
4. Kiến tha lâu đầy tổ, người cựu binh, anh chàng thợ khách Việt Nam đã cùng vợ con đổ biết bao mồ hôi và tiền bạc chắt chiu cho ngôi nhà này. Tôi cầm cuốn Lịch sử thành phố in màu rất đẹp. Ngôi nhà cổ gần 400 năm của một dòng họ 1.000 năm làm nghề rèn và dạy cơ khí, nhờ công sức một cặp vợ chồng người Việt Nam nay trở thành một trong bốn niềm tự hào của người Đức thị trấn về lịch sử, kiến trúc. Ngôi nhà ấy giờ in nổi bật trên trang bìa cuốn sách.
Trưa hôm đó chúng tôi ngồi trong chính xưởng rèn ngày xưa, Thái cho tôi xem những nhóm tượng đồng nặng trình trịch, những chiếc móng sắt ngựa từng đóng lên chân các chú ngựa của nhiều đời vua Phổ và cái đe cũ, mớ tiền giấy cũ mà Thái tìm thấy, cả chiếc bệ gỗ sồi trơ lõi từ năm 1631 làm đế đe chôn ở giữa xưởng rèn. Lại chiếc bằng của thống đốc Brandenburg ký từ 7-1897 tặng chủ nhà lò rèn nhân sinh nhật hoàng đế Wilhelm I. Những bức ảnh ố vàng chụp gia đình, xà tích ngựa da nhồi rơm. Những thứ đồ cổ này Thái tìm thấy gom lại. Bên tường khác tôi nhìn thấy những tấm ảnh mới chụp năm 2008, cắt ra trên báo Sachsen - Anhalt nói về vợ chồng Thái và tuyên dương công sức góp phần bảo tàng văn hóa cổ của Đức.
Xem ra, người cựu binh này mang lời dạy của cha ông Việt cần cù như con ong, cái kiến, tạo dựng cơ nghiệp của mình đứng vững trong cơn khủng hoảng kinh tế tại Đức. Sự thành công này không chỉ là tiền mà còn ở cả lòng trân trọng văn hóa Đức. “Nâng niu từng kỷ niệm, tưởng như quá tầm thường mà lại thiêng liêng của người Đức trong thị trấn này - Thái tâm sự - Tôi tự hào vì đã làm được việc mà bao nhiêu người Đức, kể cả người có tiền cũng ngần ngại. Bây giờ dân thị trấn qua đây ai cũng nở một nụ cười thân thiện!”.
Ba ngày ở Hoetensleben tôi nói chuyện với ngài thị trưởng, gặp cả mấy ông bà hàng xóm, những bà khách hàng quanh năm suốt tháng “chỉ có mua ở cửa hàng anh ấy, anh ấy là người của chúng tôi!”. Với họ, Thái không phải là đám nước ngoài mà báo chí Đức đôi khi viết dăm điều chả hay ho, mà là một người Việt Nam tốt bụng, chăm chỉ và kỷ luật.
Xế chiều, Thái bỗng gọi giật giọng và lao ra ngoài cửa. Tôi nhao theo cùng Thái tất tưởi dọn hàng bày trên hè. Mấy người bán thịt, bán bánh mì bên kia đường cũng nhao sang thu hộ Thái mấy dàn quần áo. Phía đông, những đám mây xám nặng trịch vùn vụt trôi đến, mang cơn mưa lớn ầm ầm ào ào đổ xuống trắng xóa cả Hoetensleben. Sấm và chớp trời tây trắng xanh, soi tỏ khuôn mặt châu Á của Thái nét sắc như những bức tượng tôi nhìn thấy nhan nhản khắp châu Âu...
Nguyên văn bởi Thị trưởng HOETENSLEBEN DIETER BUCHWALD
NGUYỄN VĂN THỌ (Postdam, Liên bang Đức)
Xem Thêm :
- Bi kịch cuối đời của một người mẹ
- 10 điều tuổi trẻ dễ lãng phí nhất...T_T.....
- Ngữ pháp sống đẹp
- nên ở lại thành phố hay về quê làm
- Một trong những phản ứng dữ dội nhất về các phát ngôn của fan hâm mộ bands nhạc Hàn hoặc theo phong...
- Thành công
- ta không đến với nhau được vì lỗi đạo sao
- Hãy để “thương hiệu” 9x không phải là… shock !!!
- 18 tuổi – phải biết cách mỉm cười
- Các mùa trong đời.
