Mốc, rễ tre ống kính máy ảnh : Hiểu, phòng tránh và khắc phục

Trong giới nhiếp ảnh, khi sử dụng ống kính thì không ai không biết kẻ thù đáng sợ nhất của ống kính là mốc và rễ tre. Đây là một căn bệnh “ung thư” khó chịu mà bạn phải hiểu rõ để có thể xử lý một cách kịp thời và đúng đắn nếu không muốn tiễn những ống kính quý giá của mình lên đường.

Các dạng mốc ở ống kính và máy ảnh

Mốc thường thể hiện ở những điểm màu trắng bất thường xuất hiện trong thấu kính máy ảnh. Chúng có dạng sợi, dạng đốm, nhưng có khi là cả một lớp màng trắng bao phủ lên bề mặt.

Mốc ở mức độ nhẹ không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng của ống kính và có thể lau dễ dàng.

Tuy nhiên, nếu ống kính không được bảo quản tốt, mốc sẽ phát triển rộng và ăn sâu vào lớp tráng phủ bề mặt (coating), vốn có vai trò ngăn chăn sự phản xạ của ánh sáng đi vào thấu kính. Khi đó, chất lượng ống kính sẽ suy giảm, với biểu hiện bị mờ, mất độ tương phản, lóe sáng ở viền hình ảnh.

Với những ống kính bị mốc nặng tới mức “rễ tre” hoặc “mù”, việc lau chùi không thể triệt tiêu hết, thậm chí còn có thể làm tổn hại thêm cho lớp tráng phủ.

Mốc trong ống kính được nhận diện như những điểm màu trắng bất thường trên bề mặt các thấu kính.

 

Chúng thường bắt đầu xuất hiện từ viền thấu kính, với mức độ nhỏ, khó nhận ra nếu không tinh ý.

 

Đây là những vi nấm có dạng sợi, phát triển trên bề mặt ẩm của các thiết bị quang học.

 

Khi những sợi mốc này lan tỏa trên diện rộng và ăn sâu vào bề mặt thấu kính, ống kính đã bị “rễ tre”.

 

Một dạng mốc khác bắt đầu từ những đốm trắng nhỏ li ti như bụi xuất hiện đều trên bề mặt thấu kính.

 

Nếu không được ngăn chặn kịp thời, mật độ của chúng sẽ trở nên ngày càng dầy đặc, cho đến khi tạo thành lớp màng trắng trên thấu kính. Khi ấy ống kính đã bị “mù”.

 

Mốc ở tâm thấu kính hiện lên trong bokeh của một bức ảnh. Thông thường, mốc ở viền thấu kính không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng hình ảnh thu được.

Mốc ở mức độ nhẹ có thể lau dễ dàng.Nhưng với hiện tượng ống kính bị “rễ tre” và “mù”, việc lau mốc khôngđơn giản và thường để lại “di chứng” nặng nề cho ống kính.

 

Lớp tráng phủ của thấu kính bị “loang lổ” sau khi lau mốc.

 

Lau không cẩn thận có thể làmbong, tróc, xước lớp tráng phủ. Tất cả những điều này ảnh hưởng nghiêmtrọng tới chất lượng hình chụp.

 

Các biện pháp phòng – chống mốc cho vật tư ngành ảnh

Ở Việt Nam, khi độ ẩm trong không khí thường xuyên vượt ngưỡng 70%, thậmchí đạt tới gần 100% trong những ngày ẩm nồm của mùa xuân, việc bảo vệống kính máy ảnh trước sự tấn công của mốc là nhiệm vụ cấp thiết củanhững người chơi ảnh.
Độ ẩm cao chính là nguyênnhân làm phát sinh nấm mốc. Bởi vậy, bảo quản ống kính máy ảnh trong mộtmôi trường khô ráo là yếu tố chủ đạo trong việc ngăn ngừa nấm mốc.

Có khá nhiều cách thức hữu hiệu để chống ẩm cho ống kính máy ảnh. tùytheo nhu cầu và điệu kiện tài chính mà những người chơi ảnh có thể lựachọn cho mình một cách thức phù hợp.

Một cách chống ẩm mốc đã được sử dụng từlâu đời là sử dụng tủ kính có lắp bóng đèn. Nguồn nhiệt tỏa ra từ bóngđèn có tác dụng làm giảm lượng hơi nước bên trong tủ bảo quản. Trong ảnhlà tủ máy ảnh có lắp đèn quả nhót tại nhà ông Nguyễn Văn Phượng, thợsửa máy ảnh đã có 50 năm nghề ở Hà Hội. Theo các chuyên gia, nên chọnbóng màu đỏ vì ánh sáng ở dải sóng này có khả năng diệt nấm mốc.

Nhiều nhiếp ảnh gia thời xưa cũng sử dụnggạo rang và vôi sống, đặt vào tủ bảo quản để làm chất hút ẩm hữu hiệu.Ngày nay, những vật liệu này đã được thay thế bởi Silica gel.

Silica gel (SiO2.nH2O) là những hạt hóachất có hàng triệu khoang rỗng li ti, có khả năng hút một lượng hơi nướcbằng 40% trọng lượng của nó. Khi đã ngậm no nước, Silica gel có thểđược tái sử dụng bằng cách sấy trong vòng 5-10 phút. Chúng được bán phổbiến ở các cửa hàng hóa chất, với giá khoảng 15.000 đồng/kg cho loạithường (màu trắng) và 40.000 đồng/kg cho loại có chỉ thị màu (khikhan nước màu xanh biển, no nước màu hồng).

Một cách chống ẩm khá rẻ tiền và hiệu quảhiện được nhiều người áp dụng là dùng hộp chống ẩm. Đây là những hộpnhựa kín có gioăng cao su ở nắp, kèm theo một bộ sạc nhiệt chứa Silicagel. Giá của 1 bộ dưới 500.000 đồng, tùy thể tích. Cũng có người sử dụnghộp nhựa đựng thực phẩm với một túi vải chứa Silical gel, có tính năngtương đương, nhưng giá thành chỉ bằng phân nửa.

Giải pháp bảo quản chuyên nghiệp nhất làsử dụng một chiếc tủ chống ẩm chạy bằng điện, hút ẩm bằng IC làm lạnh,có khả năng điều chỉnh độ ẩm theo ý muốn. Giá của mối chiếc tủ này từtrên 100 USD cho tới hàng nghìn USD.

Một chiếc tủ bếp đóng bằng nhôm, trangbị thêm bóng đèn, Silica gel và ẩm kế cũng trở thành một chiếc tủ chốngẩm treo tường xinh xắn và tiện dụng, với chi phí chỉ trên dưới 500.000đồng.

Nguồn nhiệt tỏa ra từ máy tính, TV hoặccác thiết bị điện cũng có thể được tận dụng để tạo ra một môi trường khôráo, thuận lợi cho việc bảo quản ống kính mà không đòi hỏi một phí tổnnào. Tuy nhiên, đây chỉ có thể là giải pháp tạm thời, vì nhiệt độ củacác thiết bị này có thể làm nóng, giòn vi mạch trong các ống kính và máyảnh.

Độ ẩm lý tưởng để bảo quản ống kính là từ35% đến 45%. Với những thiết bị chuyên nghiệp, việc quản lý độ ẩm rấtdễ dàng. Đối với các giải pháp không chuyên, việc trang bị thêm mộtchiếc ẩm kế là cần thiết. Ẩm kế có bán tại các cửa hàng dụng cụ y tế vàmột số cửa hàng bán thiết bị ngành ảnh với giá khoảng 200.000 đồng.

Phơi nắng định kỳ, mỗi lần khoảng chụcphút sẽ góp phần tiêu diệt các mầm mống của nấm mốc. Việc đặt đèn cựctím (tử ngoại) vào nơi bảo quản ống kính cũng ngăn chặn khá hiệu quả sựphát sinh của nấm mốc.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *